Counterblast - Bloggsíða Willy Sutton
March 28, 2004
 
Viðtal við Ingibjörgu Sólrúnu Gísladóttur í Fréttablaðinu.
Ég er ekki hætt í stjórnmálum

Þú varst mjög hvött til þess, af stuðningsmönnum þínum, að fara í framboð gegn svila þínum, Össuri, og skoðanakönnun gefur til kynna að þú hefðir sigrað hann með yfirburðum. Þú ákvaðst að fara ekki að þessu sinni, en var þetta ekki óþægileg staða og erfið ákvörðun?

„Auðvitað var þetta ekki auðvelt. Þetta var flókin ákvörðun þar sem þurfti að taka tillit til margra þátta. Hún sneri að Samfylkingunni og flokksmönnum, Össuri og mér. Og svo sneri hún að því fólki sem stendur næst okkur Össuri. Auðvitað eru tilfinningar á alla vegu. Ég þurfti að fara í gegnum mikið hugsanaferli áður en ég fann hvað ég vildi gera. Svo var áreitið mikið og ég varð að skilja á milli þess og hins sem ég vildi sjálf.“

En er þetta það sem þú vilt sjálf?

„Ég hefði aldrei tekið þessa ákvörðun ef ég væri ósátt við hana. Ég hafði ákveðið með sjálfri mér í sumar að bjóða mig hvorki fram til formanns né varaformanns heldur leiða framtíðarnefnd flokksins og láta þar við sitja. Mér finnst það vera óskaverkefni fyrir stjórnmálamenn sem hafa áhuga á hugmyndum. Auk þess hefur mig dreymt lengi um að sækja mér meiri menntun. Aðstæðurnar sköpuðu mér tækifæri til að láta þann draum rætast.“

Hvað ertu að fara að læra?

„Ef allt gengur eftir geri ég ráð fyrir að verða það sem kallast „Visiting Research Fellow“ við European Institute í London School of Economics. Þetta er ekki hefðbundið framhaldsnám heldur þriggja mánaða verkefni sem ég ætla að sinna, en í þessu felst að ég fæ aðstöðu við skólann, aðgang að þeim fyrirlestrum sem ég hef áhuga á og ákveðna leiðsögn. Ég á eftir að skilgreina verkefnið nákvæmlega en ástæðan fyrir því að ég vel European Institute er að ég vil skoða tengsl Íslands og Evrópusambandsins.“

Þú ert þá hörð á því að við eigum að ganga inn í Evrópusambandið?

„Þegar við gerðum EES-samninginn sagði ég að hann væri anddyrið og hvað ætlar maður að dvelja lengi í anddyrinu áður en maður fer inn í stofuna? Mér finnst þetta eiginlega ekki vera spurning um hvort, heldur hvenær. En um leið verður að meta mjög raunsætt hvaða ávinning og skuldbindingar innganga hefur í för með sér. Við getum ekki bara plokkað rúsínurnar úr jólakökunni og skilið allt hitt eftir. Það er nokkuð rótgróin afstaða hjá okkur Íslendingum að við eigum að geta verið með í alþjóðlegu samstarfi eingöngu á eigin forsendum og notið ávinningsins án þess að leggja mikið af mörkum. Þetta finnst mér pólitískt og siðferðilega röng afstaða. Ef maður fylgir jafnaðarstefnu og er þeirrar skoðunar að það eigi að stuðla að jafnari tekjuskiptingu í samfélaginu, þá hlýtur maður líka að vera þeirrar skoðunar að það þurfi að draga úr ójöfnuði milli svæða og heimshluta. Þá verða þau ríki, sem eiga og geta, að leggja eitthvað af mörkum til hinna sem minna eiga og minna geta. Við Íslendingar erum tvímælalaust í hópi hinna ríku þjóða.

Kolkrabbinn riðar til falls

Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur eru aftur við völd og valdaseta þeirra er orðin nokkuð löng. Fylgir því spilling að flokkar séu lengi við völd?

„Flokkar og einstaklingar geta spillst af valdi. Þá fara þeir að gefa þeim sem gagnrýna þá langt nef. Þeim verður alveg sama hvað hver segir og gera það sem þeim sýnist af því að þeir telja sig komast upp með það. Þetta finnst mér að vissu leyti vera farið að einkenna stjórnarsetu Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks.“

Það eru miklar hræringar í viðskiptalífinu og ekki verður annað séð en Kolkrabbinn sé að falla.

„Það er greinilegt að Kolkrabbinn riðar til falls. Reyndar sér maður mörg merki þess að það virðist vera að fjara undan þeim fyrirtækjum samfélagsins sem hafa sett allt sitt traust á vald Sjálfstæðisflokksins, reynt að þjóna þeim flokki og notið velvildar hans. Þau hafa misst sjónar á upphaflegu markmiði sínu og svo virðist sem ýmsar ákvarðanir séu teknar til að tryggja ákveðnum eignahópum í Sjálfstæðisflokknum völd og áhrif, en ekki endilega með hagsmuni fyrirtækisins eða rekstursins að leiðarljósi. Ég veit að það er hættulegt fyrir stjórnmálamann að gagnrýna fjölmiðla, en mér finnst eins og það hafi gætt svipaðrar tilhneigingar hjá Mogganum og enn frekar hjá DV upp á síðkastið. Það er eins og það sé að fjara undan þessum blöðum, meðal annars vegna þess að þau eru svo áköf í stuðningi sínum við Sjálfstæðisflokkinn. Afstaða þeirra til pólitískra mála er svo fyrirsjáanleg að þau eru hætt að koma lesendum sínum á óvart. Við búum í mjög fjölbreytilegu samfélagi og allur þorri fólks hefur skoðanir sem rekast ekki endilega eftir flokkslínum. Þegar skoðanir fjölmiðla verða of einsleitar missir fólk einfaldlega áhuga á þeim. Flokkapólitík á ekkert erindi lengur í rekstur fyrirtækja, fjölmiðla og stofnana.“

Víkjum að hermálinu sem var mikið í fréttum. Hver er afstaða þín í því máli?

„Það getur aldrei verið markmið sjálfu sér að hafa hér erlendan her. Hins vegar getur vel verið að það sé nauðsynlegt að hafa hér einhvern viðbúnað en hver á hann að vera, hvernig á hann að vera og á hann endilega að vera sá sem hann er? Við því fást engin svör vegna þess að stjórnvöld hafa ekki skilgreint hvaða vá það er sem að okkur getur steðjað. Það er álíka skynsamlegt og að koma upp almannavarnarbúnaði án þess að meta hvaða hamfarir séu hugsanlegar. Ég sé heldur ekki að sú leynd sem hefur hvílt yfir þessu máli hafi verið nauðsynleg. Af hverju má þjóðin ekki taka þátt í umræðu um það hvaða hætta steðjar að okkur og hvernig rétt sé að bregðast við henni?“

En ef við höfum ekki bandarískan her, hvað eigum við þá að gera?

„Við erum í NATÓ og bandalagið hefur skyldum að gegna gagnvart ryggishagsmunum okkar. Ég geri ráð fyrir því að einhver iðbúnaður sé nauðsynlegur, en g get ekki fremur en aðrir svarað því hver hann eigi að vera þegar grundvallarvinnuna vantar. stundum hefur komið upp umræða um íslenskan her, en mér finnst hún algjörlega út í hött. Ísland er ekki af þeirri stærðargráðu að það sé nauðsynlegt eða skynsamlegt.“

Upplifi enga persónudýrkun

Þú átt mjög öflugan stuðningsmannahóp og það hefur verið talað um leiðtogadýrkun í því sambandi. Finnst þér þetta stundum óþægilegt?

„Ég upplifi enga persónudýrkun í mínum stuðningsmannahópi. Þetta er fólk sem vill vinna á annan hátt en gert hefur verið í pólitík og vill sjá ákveðnar breytingar á vinnubrögðum, skipulagi og pólitískum hugmyndum. Það telur að ég geti beitt mér fyrir slíkri endurnýjun. Ég þekki það manna best, eftir að hafa verið í Ráðhúsinu, að þó að maður sé borgarstjóri, og eins og jarðarberið á tertunni, þá er forysta ekki eins manns verk. Hún er hópvinna og verður aldrei öðru vísi. Til að ná árangri þarf maður að hafa með sér mjög gott fólk sem bætir mann sjálfan upp. Þegar maður er í forystuhlutverki er mikilvægt að gæta sín á því að vera ekki umkringdur viðhlæjendum og fólki sem talar upp í eyrun á manni, heldur ekki síður fólki sem segir það sem þarf að segja og getur verið óþægilegt að heyra.“

Eiga stjórnmálamenn að láta stjórnast af skoðanakönnunum?

„Nei, en þeir verða að vita hvað fólk er að hugsa og skoðanakannanir eru mikilvægt tæki í því sambandi. Mér finnst mjög eðlilegt að það séu gerðar kannanir um stuðning við einstaklinga eða flokka. Slíkar kannanir geta gefið mikilvæga vísbendingu um það hvort maður hafi haft erindi sem erfiði og hvort það sé yfirleitt nokkur eftirspurn eftir manni. Auðvitað verður maður að hlusta á það. Þegar kemur að málefnum er mjög hættulegt fyrir flokka að láta skoðanakannanir stjórna afstöðu sinni. Það er röng notkun á skoðanakönnunum og getur leitt menn á miklar villigötur. Það er tvennt sem mér finnst öðru fremur skipta máli í stjórnmálum. Það er annars vegar að hafa framtíðarsýn og hins vegar að deila áhyggjum fólksins. Þær endurspeglast stundum í skoðanakönnunum og það er mikilvægt að stjórnmálamenn viti af þeim svo allt þeirra tal fari ekki fyrir ofan garð og neðan. Við leysum ekki hvers manns vanda, en við verðum að vita af hverju fólk hefur áhyggjur. En við eigum ekki að stjórnast af almenningsálitinu heldur reyna að hafa áhrif á það með pólitík okkar að leiðarljósi og sannfærandi málflutningi.“

Er ekki á förum

Össur hefur ekki útilokað að bjóða sig fram til formanns árið 2005 og allir gera ráð fyrir að þú bjóðir þig fram þá. Er ekki bara verið að fresta óþægilegu en óumflýjanlegu uppgjöri?

„Tíminn verður að leiða það í ljós. Mér fannst mikilvægt að segja því fólki, sem vildi að ég byði mig fram til formennsku, að þó ég ætlaði ekki að gera það núna þá þýddi það ekki að ég væri orðin afhuga stjórnmálum. Ég er ekki hætt í stjórnmálum. Það væru svik við það fólk sem kaus mig ef ég gæfi mér alveg frítt spil eins og mig kannski langaði til. Ég veit að margt fólk hefur komið til liðs við Samfylkinguna og vill koma til liðs við hana meðal annars vegna þess að ég fór í framboð í síðustu alþingiskosningum. Ég ber ábyrgð gagnvart því fólki. Ég vil að það viti að ég er ekki á förum. Ég vil ekki vera eins og fáni sem er dreginn að húni fyrir kosningar og svo bara dreginn niður aftur og pakkað niður í kassa að þeim loknum. Þess vegna fannst mér mikilvægt að það kæmi fram að ég stefndi að því að bjóða mig fram til formanns eftir tvö ár. Ég vildi ekki að þetta fólk hugsaði sem svo: Jæja, hún ætlar að taka því rólega næstu tvö árin. Þá er best að við gerum það líka og sjáum hvað setur. Þá hefði verið til lítils unnið og ekki orðið sú endurnýjun sem stærð Samfylkingarinnar gefur tilefni til. Menn eru að tala um að þetta verði erfitt fyrir Össur. Ég held að það sé mikill fengur að því fyrir Össur sem formann að fá allt þetta fólk til starfa sem mun taka þátt í því að byggja upp flokkinn undir hans forystu. Það verður blóm í hnappagatið hjá honum að geta leitt Samfylkinguna farsællega á þessum tveimur árum. Það hefði verið mjög erfitt fyrir hann og vont fyrir Samfylkinguna ef þetta fólk hefði ekki skilað sér til starfa.“



<< Home

Powered by Blogger